સમતાપી પ્રક્રિયા (isothermal process), એડિબેટિક પ્રક્રિયા (adiabatic process) અને સમદાબી પ્રક્રિયા (isobaric process) એટલે શું? આદર્શ વાયુ માટે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $1$. સમતાપી પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્રનું તાપમાન અચળ રહે છે $(T = \text{અચળ})$. આદર્શ વાયુ માટે, આંતરિક ઉર્જા અચળ રહે છે $(dU = 0)$.
$2$. એડિબેટિક પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્ર અને તેના પર્યાવરણ વચ્ચે ઉષ્માની કોઈ આપ-લે થતી નથી $(dQ = 0)$.
$3$. સમદાબી પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્રનું દબાણ અચળ રહે છે $(P = \text{અચળ})$.
$4$. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ: આદર્શ વાયુ માટે, પ્રથમ નિયમ $dQ = dU + dW$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $dQ$ એ તંત્રને આપેલી ઉષ્મા છે, $dU$ એ આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે, અને $dW$ એ તંત્ર દ્વારા થયેલું કાર્ય છે.

Explore More

Similar Questions

એક વાયુનું પ્રારંભિક દબાણ અને કદ અનુક્રમે $P$ અને $V$ છે. પ્રથમ તેને સમતાપી રીતે $4V$ કદ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવે છે અને પછી સમોષ્મી રીતે $V$ કદ સુધી સંકોચવામાં આવે છે. વાયુનું અંતિમ દબાણ કેટલું હશે ($,P$ માં)? (આપેલ છે $\gamma = 3/2$)

$1 \, \text{mole}$ આદર્શ વાયુ માટે $V-T$ આલેખમાં એક ચક્રીય પ્રક્રિયા દર્શાવેલ છે. પ્રક્રિયાઓ $AB$, $BC$ અને $CA$ માં થયેલ કાર્ય અનુક્રમે શોધો.

Difficult
View Solution

એક આદર્શ વાયુ $P_0$ દબાણ અને $V_0$ કદ ધરાવતી સ્થિતિમાં છે. તેનું સમતાપી રીતે તેના પ્રારંભિક કદ $(V_0)$ ના $4$ ગણા સુધી વિસ્તરણ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ સમદાબી રીતે તેના મૂળ કદ સુધી સંકોચન કરવામાં આવે છે. અંતે, તંત્રને તેની પ્રારંભિક સ્થિતિમાં લાવવા માટે સમકદ રીતે ગરમ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં વિનિમય પામેલી ઉષ્માનો જથ્થો કેટલો છે?

$3 \times 10^5 \text{ Pa}$ દબાણે એક ગ્રામ પ્રવાહીનું વરાળમાં રૂપાંતર થાય છે. જો આ અવસ્થા પરિવર્તન દરમિયાન પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉષ્માના $10\%$ ભાગનો ઉપયોગ કદમાં $1600 \text{ cm}^3$ નો વધારો કરવા માટે થતો હોય, તો આ પ્રક્રિયામાં આંતરિક ઉર્જામાં થતો વધારો કેટલો હશે?

એક આદર્શ મોનોએટોમિક વાયુને સ્પ્રિંગ-લોડેડ પિસ્ટન દ્વારા આડા સિલિન્ડરમાં રાખવામાં આવે છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ). શરૂઆતમાં વાયુ તાપમાન $T_1$,દબાણ $P_1$ અને કદ $V_1$ પર છે અને સ્પ્રિંગ તેની મુક્ત સ્થિતિમાં છે. ત્યારબાદ વાયુને ખૂબ જ ધીમેથી તાપમાન $T_2$,દબાણ $P_2$ અને કદ $V_2$ સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન પિસ્ટન $x$ જેટલા અંતરે બહારની તરફ ખસે છે. પિસ્ટન અને સિલિન્ડર વચ્ચેના ઘર્ષણને અવગણતા,સાચું વિધાન(નો) કયું(કયા) છે:
$(A)$ જો $V_2=2V_1$ અને $T_2=3T_1$ હોય,તો સ્પ્રિંગમાં સંગ્રહિત ઉર્જા $\frac{1}{4}P_1V_1$ છે.
$(B)$ જો $V_2=2V_1$ અને $T_2=3T_1$ હોય,તો આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $3P_1V_1$ છે.
$(C)$ જો $V_2=3V_1$ અને $T_2=4T_1$ હોય,તો વાયુ દ્વારા થયેલ કાર્ય $\frac{7}{3}P_1V_1$ છે.
$(D)$ જો $V_2=3V_1$ અને $T_2=4T_1$ હોય,તો વાયુને આપેલી ઉષ્મા $\frac{41}{6}P_1V_1$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo